Omurların arasında bulunan disklerin çeşitli nedenlerle dejenerasyonu sonucunda omuriliğe veya omurilikten çıkan sinirlere disklerin bası yapması durumuna fıtık denir.
Bel bölgesini oluşturan 5 adet omurumuz vardır.Çeşitli nedenlerle bu omurlar arasındaki disklere yapılan baskı sonucunda disklerin yıpranması,yırtılması veya yerinden kayması ile omurlara ve omurlardan çıkan sinirlere baskı olur.Böylece bel fıtığı ortaya çıkar.
Bel fıtığı başlangıç aşamasındayken ilerlememesi için uygulanan fizyoterapi yöntemleri büyük önem taşır.
Obezite,hareketsiz yaşam tarzı,meslek ile ilgili olan oturuş ve duruş bozuklukları en sık görülen nedenleri arasındadır.Aşırı kilolu olma durumu omurgalara binen baskıyı arttırıp disklerde bozulmaya yol açtığı için en sık karşılaşılan risk faktörlerinden biridir.
Hareketsiz bir yaşam tarzı da bel fıtığı sebeplerinden bir tanesidir.Yeterli egzersiz yapılmadan sürülen yaşam kaslarda dengesizliğe ve güçsüzlüğe sebep olur böylece omurlar binen yükü taşıyamaz ve fıtıklaşma meydana gelir.
Disklerin arasında bulunan sıvının zamanla ve yaşa bağlı olarak azalması sebebiyle daha çok orta ve ileri yaş grubunda ortaya çıkabileceği düşünülsede gençlerde de bel fıtığı görülme sıklığı oldukça fazladır. Hatta çocuklarda bile bel fıtığı görülebilmektedir.Aynı zamanda sigara kullanımınında disklerin beslenimini kozarak sıvı kaybına neden olduğu yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır.yani sigara kullanımı da bel fıtığı risk faktörleri arasında gösterilebilmektedir.
Bel fıtığının önlenmesi, erken aşamada durdurulması,etkilerinin azaltılması için düzenli egzersizle karın ve sırt kaslarını güçlendirmek oldukça büyük önem taşımaktadır.
Her bel fıtığında her zaman belirtiler olmayabilir.Bazen tamamen ağrı olmaz bazen de sadece bel bölgesinde ağrı görülebilir.Genel belirtisi belden bacağa doğru yauılanağrıdır.omurilik basıncını arttıran hareketlerle ağrı artabilir, tutulmalar,kilitlenmeler yaşanabilir.
Sinire bası olduğu durumlarda ise tek veya her iki bacakta ağrı,uyuşma,karıncalanma,güçsüzlükgörülebilir.Dahe ileri durumlarda ise yürüme güçlüğü,idrarkaçırma,cinsel fonksiyonlarda bozukluk gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Çok ağrılı bir dönemde bel fıtığında ilk tedavi basamağı istirahattir.Fakat istirahat ve hareket kısıtlamasının mümkün olduğunca kısa tutulması gerekir.
Bel fıtığı tedavisinde fizik tedavi oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Tedavi programının kişiye özel olması gerekmektedir.Doğru egzersizlerle doğru kaslar kuvvetlendirilir.Erken dönemde esneme ,germe,postür egzersizlerini içeren bir program uygulanırken ilerleyen dönemde dayanıklılığa yönelik ve kuvvet arttırıcı egzersizler verilir.Uygulanabilecek fizik tedavi yöntemleri arasında manuel terapi,ultrason,kuruiğneleme,ağrı kesici akım tedavileri,masaj,mobilizasyon.bantlama,sıcak uygulamalar vardır. Ayrıca klinik pilates ile bel fıtığı hem tedavi edilebilmekte hem de önlenebilmektedir.
Bel fıtığında cerrahi bütün tedavilere rağmen sonuç alınamayan durumlarda son tedavi seçeneğidir.Ve cerrahi sonrası gereklı görüldüğü takdirde fizik tedavi uygulanabilir.
İnsanların %85 nin hayatında en az bir kez ciddi bel ağrısı yaşadığı yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır.Bir kez bel ağrısı yaşayan kişilerde %30 tekrarlama olasılığı vardır.Çok sık görülmekle birlikte ciddi bir zaman kaybı iş gücü kaybı ve maddi kaybe neden olmaktadır.3 aydan uzun süren bel ağrıları kronik bel ağrısı olarak adlandırılmaktadır.
Bel ağrılarının %90 ı mekanik bel ağrısıdır.Yani omurgada herhangi bir problem olmadan bel kaslarından kaynaklı bir ağrıdır.Travma ,disk hernileri,lomber lordoz artışı sebepleri arasındadır.Ayrıca iltihabi sebeplerle de bel ağrısı görülebilmektedir.Bu sebepler romatizmal hastalıklar,infeksiyon veya kansere bağlı tutulmalar olabilir.Tümörler,yansıyanağrılar,stres,kemik erimesi yine görülen nedenler arasındadır.
Akut dönemde Tolere edilebilirliğe göre aktif kalmak oldukça önemli bir yer tutmaktadır.Hareket ile birlikte kaslardaki gerginlik azalır .Yürüme gibi basit fiziksel aktiviteler kişiyi rahatlatır.Ayrıce sıcak uygulamalar ,ağrı kesici akımlar .mobilizasyon ve medikal masaj gibi yönetmler kişiyi rahatlatarak ağrının azalmasına yardımcı olur .Zorlayıcı aktivitelerden kaçınmakta yarar vardır.
Kronik dönemde kişiye özel egzersizler verilerek bel çevresi,sırt ve karın kasları kuvvetlendirilir.Böylece olası risk faktörleri ,tekrar atak olasılığı azaltılır herhangi bir olasılıkta da tolere etme kabiliyeti arttırılır.
• Hareketsiz kalınmamalıdır.
• Yerde yapılan işlerde çömelerek işlerin yapılmasına dikkat edilmelidir.
• Bakılan kişi, cisim ve objeye vücut cephesi tam olarak dönülmelidir.
• Ağır cisimler ikiye bölünerek taşınmalıdır.
• Taşınılan cisimler vücuda yakın tutulup taşınmalıdır.
• Uzun süre aynı pozisyonda kalınmamalıdır. Oturma ve ayakta kalma süresinin 45 dakikayı geçmemelidir.
• Oturulduğunda beli destekleyen yastık kullanılmalıdır.
• Bel bölgesi terli kalmaktan, soğuktan korunmalıdır.
• Yatmak için ortopedik yatak kullanılmalıdır.
• Yan pozisyonda öne doğru bükülerek bacaklar karına doğru çekip yatmak en uygun pozisyondur.
• Serbest ve sırt üstü yüzme,yürüme egzersizleri yapılmalıdır.
Boyun omurları arasındaki disklerin yapısında meydana gelen bozulmalar sonucunda boyun fıtığı ortaya çıkar.Olması gerektiği yerden taşan diskler omuriliğe veya omurilikten çıkan sinirlere bası yapabilir.Böylece kollarda ellerde uyuşma,karıncalanma güçsüzlük omuzlarda boyunda ve sırtta ağrı meydana gelir.Boyun fıtıkları genelde 5-6. Omur ile 6-7. Omurlar arasında görülür.
Her yaş grubunda görülebildiği gibi genellike genç-orta yaş grubunda rastlanır.Uzun boylu kişilerde daha sık görüldüğü bilinmektedir.Uzun süre masa başında çalışmak,uygun olmayan yastık kullanmak,uzun süre araç sürmek,hareketsiz bir yaşam sürmek,soğuk klimaların olduğu ortamda uzun süre bulunmak,sigarakullanımı,uzun süre tv ye veya bilgisayara bakmak ve ailesel faktörler nedenleri arasındadır.
Tek taraflı olarak boyundan kola yayılan ağrı,boyundan sırta yayılan ağrı,enseye yayılan ağrı hatta bazen başa yayılan ağrı en yaygın belirtilerinden biridir.Boyun hareketleri ile ağrıda artış görülebilir.Ellerde ve kollarda uyuşma karıncalanma güç kaybı ileri aşamalarda yazı yazarken bile zorlanmalar görülebilir.Kas ağrılarından farkı bu ağrının dirençli olmasıdır.
Tedavinin ağrılı olan ilk basamağında rahatlatıcı ve ağrı kesici fizik tedavi yöntemleri ile istirihatverilebilir.Hasta boynun doğru kullanımı konusunda eğitilmelidir.
Kullanılan fizik tedavi yöntemleri arasında; sıcak uygulamaları, ultrason, lazer, ağrı kesici ve kas güçlendirici akım tedavileri, masaj, mobilizasyon, manuel terapi, Hilterapi (yüksek yoğunluklu lazer tedavisi), kuru iğneleme, bantlama, traksiyon vardır.Destekleyici bir tedavi olarak kupa tedavisi de kullanılabilir.Boyun ve sırt noktasında tetik nokta tedavisi uygulanabilir.
Kişiye özel egzersiz uygulamaları tedavinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Uzun vadede kişinin şikayetlerini yok etmekte etkisi büyüktür.Ayrıca klinik pilates uygulamaları ile boyun fıtığı hem tedavi edilebilmekte hem önlenebilmektedir.
Doğal omurga diziliminin bozulması sonucunda boyun düzleşmesi meydna gelir.
Öncelikle boyun ,sırt,omuz ile el ve parmaklarında kas ağrıları olmak üzere sertlik, hareket kabiliyetinde azalma, baş ağrısı, koordinasyon sorunları, kas zayıflığı, omurga deformitesi yani şekil bozukluğu görülebilir.
Yüzeysel ya da derin sıcak uygulamaları, gevşeme hareketleri, elektroterapi, birtakım ilaçlarla masaj, elektromanyetik tedavi gibi tedavi yöntemleri de boyun düzleşmesi vakalarında uygulanan yöntemlerdir.Hastaya egzersiz alışkanlığı kazandırılmalıdır.Pilates gibi tüm vücut kaslarının kuvvetlenmesini sağlayan egzersizler yapılmalıdır.
Copyright @ Pifizz Tüm Hakları Saklıdır. - Kreaj